Özel Güvenlik Merkezi Özel Güvenlik Eğitim Haber İş İlanları Medya
Özel güvenlik görevlileri; alışveriş merkezleri, hastaneler, fabrikalar, siteler, kamu kurumları, eğitim kurumları ve diğer birçok alanda can ve mal güvenliğinin sağlanmasında önemli görevler üstlenmektedir.
Görev sırasında karşılaşılabilecek şüpheli araç, şüpheli şahıs ve şüpheli paket olaylarında doğru hareket tarzının bilinmesi, olası tehlikelerin önlenmesi ve güvenliğin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.
Peki, özel güvenlik görevlileri bu üç durumla karşılaştığında nasıl davranmalı? Hangi tedbirleri almalı ve hangi müdahalelerden kaçınmalıdır?
1. Şüpheli Araç Tespit Edildiğinde Özel Güvenlik Görevlisinin Hareket Tarzı
Şüpheli araç; bulunduğu konum, terk edilme şekli, taşıdığı belirtiler veya çevresindeki olağan dışı faaliyetler nedeniyle güvenlik açısından değerlendirilmesi gereken araçtır.
Şüpheli Araç Nasıl Anlaşılır?
- Uzun süre sahipsiz veya terk edilmiş izlenimi veren araçlar.
- Plakası bulunmayan, gizlenmiş ya da değiştirilmiş izlenimi veren araçlar.
- Kritik tesislerin girişlerine veya kalabalık alanlara olağan dışı şekilde bırakılan araçlar.
- İçerisinden olağan dışı ses, koku veya duman gelen araçlar.
- Sürücüsünün aracı bırakıp şüphe uyandıran davranışlarla uzaklaşması.
- Güvenlik açısından hassas alanlarda olağan dışı hareketler sergileyen araçlar.
Bu belirtilerin bulunması, aracın mutlaka suçla ilişkili olduğu anlamına gelmez. Değerlendirme somut gözlemlere dayanmalıdır.
Şüpheli Araç Karşısında Yapılması Gerekenler
1. Aracı gözlemleyin. Aracın plakasını, markasını, modelini, rengini, bulunduğu konumu ve diğer ayırt edici özelliklerini kaydedin.
2. Güvenli mesafeyi koruyun. Özellikle patlayıcı veya tehlikeli madde şüphesinde araca yaklaşmayın, kapılarını veya bagajını açmaya çalışmayın.
3. Güvenlik amirine bilgi verin. Durumu gecikmeden güvenlik kontrol merkezine veya vardiya amirine bildirin.
4. Bölge güvenliğini sağlayın. Ciddi tehlike şüphesinde insanların araca yaklaşmasını önleyin ve güvenli bölgelere yönlendirin.
5. Kolluk kuvvetlerine haber verin. Suç veya ciddi tehlike şüphesi varsa 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden bildirim yapın.
6. Kamera kayıtlarını koruyun. Aracın geliş zamanı, güzergâhı ve araçtan inen kişilerin tespitine yardımcı olabilecek kayıtları muhafaza edin.
7. Olay raporu düzenleyin. Yapılan gözlemleri, alınan tedbirleri ve bildirim saatlerini kayıt altına alın.
Önemli Uyarı: Patlayıcı şüphesi bulunan araçlara dokunulmamalı, araç hareket ettirilmemeli ve uzman ekiplerin müdahalesi beklenmelidir.
2. Şüpheli Şahıs Tespit Edildiğinde Özel Güvenlik Görevlisinin Hareket Tarzı
Şüpheli şahıs değerlendirmesinde temel ölçüt kişinin dış görünüşü değil, sergilediği davranışlar ve somut olayın özellikleridir.
Şüpheli Şahıs Hangi Davranışlarla Dikkat Çekebilir?
- Yetkisiz alanlara girmeye çalışmak.
- Güvenlik sistemlerine, kapılara veya kilitlere müdahale etmek.
- Başkasına ait giriş kartı veya kimlik kullanmaya çalışmak.
- Güvenlik noktalarını olağan dışı biçimde incelemek.
- Personeli veya ziyaretçileri tehdit etmek.
- Tehlikeli olabilecek eşyaları gizlemeye veya bırakmaya çalışmak.
- Kurumun güvenlik prosedürlerini ihlal ederek giriş yapmaya çalışmak.
- Yaz aylarında ve yüksek sıcaklıklarda kalın mont, kaban veya aşırı hacimli kıyafetler giyilmesi.
- Hava şartlarıyla açıklanamayan şekilde çok katmanlı kıyafetler kullanılması.
- Kıyafet altında olağan dışı bir nesne veya hacim fark edilmesi.
- Kişinin kıyafetini sürekli düzeltmesi ve aynı zamanda belirli bir nesneyi gizlemeye çalıştığını düşündüren somut hareketlerde bulunması.
Kişinin giyim tarzı, etnik kökeni, dini, cinsiyeti veya diğer kişisel özellikleri tek başına şüphe gerekçesi oluşturmaz.
Şüpheli Şahıs Karşısında Yapılması Gerekenler
1. Şahsı gözlemleyin. Hareketlerini, davranışlarını ve bulunduğu alanı değerlendirin.
2. Profesyonel iletişim kurun. Güvenli koşullarda, sakin ve saygılı bir şekilde şahsa yaklaşın.
3. Giriş kontrolünü gerçekleştirin. Görev alanında ve kanuni yetkiler çerçevesinde kimlik ve giriş yetkisi kontrollerini yapın.
4. Yetkisiz girişleri önleyin. Kurumun güvenlik prosedürlerine uygun hareket edin.
5. Gerektiğinde destek isteyin. Tehdit veya saldırganlık durumunda güvenlik amirine ve diğer görevlilere bilgi verin.
6. Kolluk kuvvetlerine bildirin. Suç veya ciddi tehlike söz konusu olduğunda genel kolluk kuvvetlerinden destek isteyin.
7. Olayı raporlayın. Şahsın davranışlarını, olay saatini, tanıkları ve yapılan işlemleri kayıt altına alın.
Özel Güvenlik Görevlisi Şüpheli Şahsı Yakalayabilir mi?
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un 7. maddesi, özel güvenlik görevlilerinin belirli şartlarda yakalama yetkisini düzenlemektedir.
Ayrıca 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 90. maddesinde belirtilen şartların oluşması halinde herkes tarafından yakalama yapılabilmesi mümkündür.
Ancak yalnızca şüpheli davranış sergilediği düşünülen bir kişinin keyfî olarak alıkonulması hukuka aykırıdır.
Özel güvenlik görevlileri zor kullanma yetkisini de yalnızca kanuni şartların oluşması halinde, gerekli ve ölçülü biçimde kullanabilir.
Önemli Uyarı: Şüpheli şahsa hakaret edilmemeli, tehditte bulunulmamalı, hukuki dayanak olmadan üst araması veya yakalama işlemi yapılmamalıdır.
3. Şüpheli Paket Tespit Edildiğinde Özel Güvenlik Görevlisinin Hareket Tarzı
Şüpheli paket olayları, ciddi güvenlik riskleri oluşturabileceğinden özel dikkat gerektirir.
Sahibi belirlenemeyen veya bulunduğu konum ve özellikleri nedeniyle tehlike ihtimali taşıyan çanta, koli, valiz ve benzeri nesneler güvenlik açısından değerlendirilmelidir.
Şüpheli Paket Nasıl Anlaşılır?
- Sahibi belirlenemeyen ve olağan dışı bir noktaya bırakılmış paketler.
- Üzerinden kablo veya elektronik parçalar görünen paketler.
- İçerisinden olağan dışı ses, koku, duman veya sıvı gelen paketler.
- Kalabalık alanlara veya kritik tesis girişlerine bırakılan sahipsiz eşyalar.
- Tehdit ihbarıyla ilişkilendirilen paketler.
Her sahipsiz paket tehlikeli değildir. Ancak gerekli güvenlik değerlendirmesi yapılmadan güvenli olduğu da varsayılmamalıdır.
Şüpheli Paket Karşısında Yapılması Gerekenler
1. Pakete kesinlikle dokunmayın. Paketi açmayın, kaldırmayın, taşımayın veya yerini değiştirmeyin.
2. Çevredeki insanları uzaklaştırın. Güvenli tahliye güzergâhlarını kullanarak kişileri riskli paketten en az 100 metre uzaklaştırın.
3. Güvenlik çevresi oluşturun. Emniyet şeridi çekin. Pakete yaklaşılmasını engelleyin. Güvenli mesafe ve tahliye sınırı, risk değerlendirmesi ve uzman ekiplerin talimatlarına göre belirlenmelidir.
4. Yetkililere bilgi verin. Güvenlik amirini haberdar edin ve 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden kolluk kuvvetlerine bildirim yapın.
5. Güvenli noktadan iletişim kurun. Şüpheli paketin hemen yakınında telsiz veya cep telefonu kullanmaktan kaçının.
6. Kamera kayıtlarını koruyun. Paketin bırakılma zamanının ve bırakan kişinin tespitine yardımcı olabilecek görüntüleri muhafaza edin.
7. Uzman ekipleri bekleyin. Bomba imha uzmanları veya yetkili kolluk birimleri gelinceye kadar güvenlik tedbirlerini sürdürün.
8. Olay raporunu hazırlayın. Tespit edilen durumu, yapılan bildirimleri ve alınan güvenlik tedbirlerini kaydedin.
Önemli Uyarı: Şüpheli pakete dokunmak, paketi açmak, üzerine su dökmek, tekmelemek veya başka bir yere taşımak kesinlikle yapılmaması gereken davranışlardır.
4. Şüpheli Durumlarda Özel Güvenlik Görevlilerinin Ortak Hareket Tarzı
Şüpheli araç, şahıs ve paket olaylarının her birinde farklı güvenlik tedbirleri uygulanabilse de temel prensipler ortaktır.
Gözlemle: Olayı ve somut risk belirtilerini dikkatle değerlendir.
Güvenliği sağla: Öncelikle kendi güvenliğini ve çevredeki insanların can güvenliğini koru.
Bildir: Güvenlik amirine ve gerekli durumlarda genel kolluk kuvvetlerine bilgi ver.
Müdahale sınırını bil: Kanuni yetkilerinin dışına çıkma, uzmanlık gerektiren tehlikeli müdahalelerden kaçın.
Delilleri koru: Kamera kayıtlarını ve olayla ilgili diğer bilgileri muhafaza et.
Raporla: Olayı, alınan tedbirleri ve yapılan bildirimleri eksiksiz kayıt altına al.
5. Özel Güvenlik Görevlilerinin Hukuki Yetkileri
Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri başta 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun olmak üzere ilgili mevzuatla belirlenmiştir.
5188 sayılı Kanun’un 7. maddesi özel güvenlik görevlilerinin yetkilerini, 9. maddesi ise bu yetkilerin görev alanı ve görev süresi bakımından sınırlarını düzenlemektedir.
Ayrıca yakalama ve zor kullanma gibi işlemlerde, somut olayın niteliğine göre ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Özel güvenlik görevlileri genel kolluk kuvvetlerinin yerine geçmez. Kanunla tanınmış yetkileri çerçevesinde görev yapar ve gerekli durumlarda genel kolluk birimleriyle koordinasyon sağlar.
Öncelik Her Zaman Can Güvenliğidir
Özel güvenlik görevlilerinin şüpheli araç, şahıs ve paket olaylarında doğru hareket etmesi, olası güvenlik risklerinin azaltılmasında önemli rol oynar.
Bu tür olaylarda amaç, tehlikeye bilinçsizce müdahale etmek değil; tehlikeyi erken fark etmek, can güvenliğini korumak, gerekli güvenlik tedbirlerini almak ve yetkili birimlere doğru bilgi aktarmaktır.
Unutulmamalıdır ki başarılı bir özel güvenlik görevlisi yalnızca olaylara müdahale eden değil, riskleri önceden fark ederek olayların büyümesini önlemeye çalışan kişidir.
Özel Güvenlik Mevzuatı ve Eğitimleri İçin
Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri, görevleri, sınavları ve güncel mevzuat gelişmeleri hakkında daha fazla bilgi almak için Özel Güvenlik Merkezi internet sitemizi takip edebilirsiniz.
Özel güvenlik eğitimleri, sınav sorularının çözümleri ve bilgilendirici canlı yayınlarımız için Özel Güvenlik Merkezi YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak ve hukuki dayanaklar: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun (özellikle 7 ve 9. maddeler), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (özellikle 90. madde), ilgili güvenlik ve acil durum prosedürleri.
Silah bulundurma ve taşıma yetkisi
5188 Sayılı Kanun Madde 8;
Hangi koruma ve güvenlik hizmeti için ne miktar ve özellikte ateşli silah bulundurulabileceği komisyon tarafından belirlenir.
Ancak eğitim ve öğretim kurumlarında, sağlık tesislerinde, talih oyunları işletmelerinde, içkili yerlerde silahlı özel güvenlik görevlisi çalıştırılmasına izin verilmez.
Özel güvenlik görevlileri, özel toplantılarda, spor müsabakalarında, sahne gösterileri ve
benzeri etkinliklerde silahlı olarak görev yapamazlar.
Koruma ve güvenlik hizmetinde kullanılacak silah ve teçhizat, ilgili kişi veya kuruluş
tarafından temin edilir. Özel güvenlik şirketleri ateşli silah alamaz ve bulunduramazlar. Ancak
özel güvenlik şirketlerine, para ve değerli eşya nakli, geçici süreli koruma ve güvenlik
hizmetlerinde kullanılmak üzere, özel güvenlik eğitimi veren kurumlara, silah eğitiminde
kullanılmak üzere, komisyonun kararı ve valinin onayı ile silah alma, kullanma ve taşıma izni
verilebilir.
